شیوه ارجاع به منابع در ویکی پدیا
شیوه ارجاع به منابع
|
این صفحه یکی از رهنمودهای ویکیپدیا شمرده میشود. مفاد این صفحه نمایانگر آن دسته از استانداردهای رفتاری است که بسیاری از ویرایشگران با اصول بنیادی آنها موافقند. با وجود اینکه پیروی از مفاد این صفحه توصیه میشود ولی این مفاد جزو سیاستها نیست. در ویرایش و بهروزرسانی این صفحه جسور باشید، ولی لطفاً پیش از انجام تغییرات عمده از صفحهٔ بحث برای مطرح کردن آن تغییرات و نظرخواهی در مورد آنها استفاده کنید. |
بهتر است ابتدا سیاست اثباتپذیری را درباره معتبر بودن منابع بخوانید.
ساختاربندی فهرست منابع یک مقالهٔ ویکیپدیا جزو جزئیاتی است که در درجهٔ دوم اهمیت قرار دارند و در حال حاضر در ویکیپدیای انگلیسی نیز هنوز توافق عام بر روی یک روش مشخص یادکرد منابع، بدست نیامدهاست. بنابراین در صورتی که شما یک روش خاص (بخصوص روشهایی که بوسیلهٔ اهل فن در آن رشتهٔ خاص استفاده میشود) را برای یادکرد منابع بکار میبرید، لطفاً استفاده از همان روش را ادامه دهید. اما در صورتی که نمیتوانید در مورد اینکه چه شیوه و روشی را انتخاب کنید، تصمیم بگیرید و یا نمیدانید چه اطلاعاتی را در یادکرد منبع باید گنجاند، به خواندن این مقاله ادامه دهید.
در این مقاله یک شیوهٔ نوعی بر مبنای شیوهٔ استانداردی که در کتاب شیوهنامهٔ شیکاگو از آن با عنوان «ساختاربندی علمی» یاد شده، آمدهاست. در شیوهنامهٔ شیکاگو، که اینجا هم از آن پیروی شدهاست، یادکرد منابع (یعنی ارجاع به منابع برای مستند کردن ادعا) در پانویس است و پانویسها با شماره مشخص میشود. میتوان در پایان رساله فهرستی الفبایی از مآخذ ذکر کرد اما اجباری نیست، به شرطی که یادکرد منابع در پانویسها کامل و دقیق باشد. از سوی دیگر میتوان در یادکرد منابع از کوتهنوشتها و خلاصهنویسی سود جست، در این صورت ذکر کامل فهرست منابع و مآخذ اجباریاست. در ویکیپدیای فارسی شق دوم پیشنهاد میشود. یعنی ارجاعات پانویسی به اختصار صورت میگیرد و سپس در پایان مقاله فهرست کاملی از منابع و مآخذ به ترتیب الفبایی نام خانوادگی نویسندگان ذکر میشود. یادکرد دقیق و عملی منابع در معنای کلی دو مرحله دارد. یکی اینکه جملهها و دعاوی را منابع معتبر ارجاع دهیم و دوم فهرست کامل منابع را با اسلوب و چیدمانی خاص در پایان مقاله ذکر کنیم. در این نوشتار به هر دو جنبه پرداخته خواهد شد.
ابتدا شیوهٔ ارجاع به منابع در متن مقاله را معرفی میکنیم. پس از مطالعهٔ این بخش ویکینویس میداند که چگونه در مقاله به منابع در پانویس ارجاع دهد. در مرحلهٔ بعد روش یادکرد اطلاعات مربوط به منابع مختلف (کتاب، مقالات و...) را بررسی میکنیم. این اطلاعاتیاست که در بخش == منابع == هر مقاله باید ذکر شود. ارائهٔ این اطلاعات (یعنی مشخصات منابع) به شیوه و اسلوب خاصی باید باشد. مثلاً ابتدا نام خانوادگی نویسنده باید ذکر شود و سپس نام کوچک وی. پس از آن نام کتاب به صورت ایتالیک نشان داده میشود و سپس سایر جزئیات ذکر میگردد. بخشهای مختلف این نوشتار به مهمترین جنبههای اسلوب ذکر اطلاعات کتابشناختی منابع خواهند پرداخت. فراگرفتن و به خاطر سپردن تمام این جزئیات بایسته نیست. ویکینویسان میتوانند بر حسب نیاز به این صفحه رجوع کنند. به علاوه الگوهایی برای آسانسازی کار آنها ساخته شدهاست که در بیشتر موارد ایشان را از دانستن جزئیات بینیاز میکند. این الگوها نیز در نوشتار معرفی شدهاند.
|
|
روش اشاره به منابع در متن
روش اشاره به منابع این است که منابع را در بخش مربوط فهرست میکنند و در هنگام ارجاع در داخل متن به پانویس ارجاع میدهند که در آنجا نام خلاصهٔ منبع آمدهاست. برای وارد کردن پاورقی در داخل متن اصلی مقاله جایی که شمارهٔ پاورقی باید داده شود متن پاورقی را بین و ذکر میکنند. سرانجام برای نمایش همهٔ پانویسها در بخش پانویس از الگوی {{پانویس}} استفاده میکنند. مثلاً به این صورت:
این متن اصلی مقالهاست که از کتاب خاصی<ref>روحانی، ساختار پرونده، ۲۲–۲۴. [=صفحات کتاب]ref> و کتاب دیگری<ref>احمدی، پرونده در پرونده. ref> برداشته شدهاست و یک پانویس توضیحی*<ref>این یک پانویس توضیحیاست. ref> هم دارد.
== پانویس ==
{{پانویس}}
== منابع ==
* روحانی، محمد. ''ساختار پرونده''. تهران: نشر، ۱۳۷۰.
* احمدی، احمد. ''پرونده در پرونده''. چاپ دوم. تهران: نشر۲، ۱۳۷۵.
که در آن از [۱] و [۲] به عنوان «پانویس ارجاعی» و *[۳] به عنوان «پانویس توضیحی» بهره برده شدهاست. نتیجهٔ پایانی آن به صورت زیر خواهد بود:
این متن اصلی مقالهاست که از کتاب خاصی[۱] و کتاب دیگری[۲] برداشته شدهاست و یک پانویس*[۳] هم دارد.
پانویس
1. ↑ روحانی، ساختار پرونده، ۲۲–۲۴.
2. ↑ احمدی، پرونده در پرونده.
3. ↑ این یک پانویس توضیحیاست.
منابع
· احمدی، احمد. پرونده در پرونده. چاپ دوم تهران: نشر۲، ۱۳۷۵.
· روحانی، محمد. ساختار پرونده. تهران: نشر، ۱۳۷۰.
الگوی کمکی برای یادکرد منابع در ویکیپدیای فارسی
توصیه میشود به جای ارجاع دستی از الگوهای یادکرد استفاده کنید. خروجی این الگوها با ضابطههایی که در این صفحه توضیح داده خواهد شد منطبق است. برای یادکرد کتاب از الگوی {{یادکرد کتاب}}، برای ژورنال از {{یادکرد ژورنال}}، برای یادکرد مطالبی که در اینترنت آمده از {{یادکرد وب}} و در موارد کلی، از الگوی {{یادکرد}} استفاده کنید. همچنین برای ارجاعهای خلاصهشده در بخش پانویس میتوانید از الگوی {{پانویس کوتاهشده}} استفاده کنید. در زیر مثالی از نحوهٔ استفاده از این الگوها آمده است:
این متن اصلی مقاله است که منبع آن خبری از خبرگزاری ایسنا<ref>{{یادکرد وب|نشانی = http://www.isna.ir/etc |عنوان = عنوان خبر|ناشر = ایسنا|تاریخ بازدید = ۱۸ ژانویه ۲۰۱۳|تاریخ = ۱۱ فروردین ۱۳۸۸}}ref> و مطلبی است که در یک کتاب دیگر آمدهاست.<ref>{{یادکرد|نویسنده = احمدی، احمد|عنوان = ساختار پرونده|ناشر = نشر زیبا|شهر = تهران|تاریخ = ۱۳۷۵}}ref>
== منابع ==
{{پانویس}}
و نتیجهٔ آن به صورت زیر خواهد بود:
این متن اصلی مقاله است که منبع آن خبری از خبرگزاری ایسنا[۱] و مطلبی است که در یک کتاب دیگر آمدهاست.[۲]
منابع
1. ↑ «عنوان خبر». ایسنا، ۱۱ فروردین ۱۳۸۸. بازبینیشده در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۳.
2. ↑ احمدی، احمد. ساختار پرونده. تهران: نشر زیبا، ۱۳۷۵.
همچنین اگر به یک منبع بیشتر از یک بار ارجاع میکنید، از پارامتر name در دستور ref استفاده کنید، تا ارجاعهای شما چند بار شماره نخورند. به مثال زیر نگاه کنید:
این متن اصلی مقاله است که منبع آن خبری از خبرگزاری ایسنا{{یادکرد وب|نشانی = http://www.isna.ir/etc |عنوان = عنوان خبر|ناشر = ایسنا|تاریخ بازدید = ۱۸ ژانویه ۲۰۱۳|تاریخ = ۱۱ فروردین ۱۳۸۸}}ref> و مطلبی است که در یک کتاب دیگر آمدهاست.<ref>{{یادکرد|نویسنده = احمدی، احمد|عنوان = ساختار پرونده|ناشر = نشر زیبا|شهر = تهران|تاریخ = ۱۳۷۵}}ref>
در قسمت دیگری از متن، دوباره به خبر ایسنا ارجاع میشود.
== منابع ==
{{پانویس}}